Organiczna Płyta Obornikowa (OPO)

Technologia pozwalająca na redukcję zanieczyszczeń punktowych pochodzących z rolniczej przestrzeni produkcyjnej.

Organiczna płyta obornikowa do składowania stałych odchodów zwierzęcych (obornika, pomiotu) jest specjalnie zaprojektowaną warstwą podłoży węglowych wzbogacaonych mikroogranizmami. Stanowi barierę pionową na drodze  odpływu odcieku do wód gruntowych. Twórcą technologii jest Uniwersytet Łódzki we współpracy z Europejskim Regionalnym Centrum Ekohydrologii i Instytutem Biologii Medycznej PAN. OPO cechuje nowatorska procedura konstrukcyjna tzw.: układ horyzontalnej i wertykalnej bariery dla usuwania związków azotu z odcieków generowanych przez składowiska obornika – zanieczyszczenia punktowe. Technologia została opracowana mając na względzie innowacyjności rozwiązań pro-środowiskowych, które generują nowe utylitarne produkty służące ograniczeniu rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń antropogenicznych (rolniczych i komunalnych), a co za tym idzie poprawę jakości wód powierzchniowych i podziemnych oraz jakości środowiska życia człowieka.

Zalety stosowania złóż denitryfikacyjnych
• Wysoka efektywność redukcji azotanów
• Tanie, naturalne rozwiązanie ograniczenia spływu biogenów
• Długi czas działania (powyżej 15 lat)
• Brak ingerencji w krajobraz

Schemat budowy Organicznej Płyty Obornikowej (OPO) w miejscu składowania obornika.

Działanie organicznej płyty obornikowej polega na zapewnieniu właściwego procesu kondycjonowania obornika, a w efekcie jego maksymalnej wartości nawozowej oraz odpowiedniej aktywności „próchnicotwórczej” w glebie, przy obecności odpowiednich aktywizatorów mikrobiologicznych. Aktywizator taki, składa się z odpowiednio dobranych szczepów bakterii fermentujących, zdolnych do przetrwania i rozwoju w warunkach panujących w środowisku pryzmy obornikowej. Jego zadaniem jest wydajna kolonizacja środowiska obornika i właściwe ukierunkowanie zachodzących w nim procesów. Ponadto, dzięki wydzielaniu do podłoża odpowiednich metabolitów, możliwa staje się eliminacja patogenów potencjalnie się tam znajdujących i ograniczenie ich rozprzestrzeniania się w środowisku. OPO jest zbudowana z odpowiednio dobranego źródła węgla organicznego, co przyczynia się do intensyfikacji rozwoju  i aktywności endogennych populacji mikroorganizmów tj. bakterii denitryfikacyjnych

i nitryfikacyjnych. W konsekwencji obecny w odciekach rolniczych azot amonowy ulega utlenieniu (nitryfikacji) do azotanów. Natomiast azotany znajdujące się w odciekach oraz te tworzące się na drodze nitryfikacji amoniaku ulegają dalszej denitryfikacji do azotu gazowego. Okres osiągnięcia całkowitej redukcji zanieczyszczeń i uzyskania równowagi chemiczno-biologicznej nowo zbudowanej OPO wynosi około 1,5 miesiąca.

Aby zabezpieczyć płytę pod względem ryzyka wystąpienia długotrwałej suszy (długotrwałe przesuszenie złoża jest zagrożeniem dla wydajności złóż denitryfikacyjnych oraz obecnych tam mikroorganizmów) montuje się konstrukcję złóż w taki sposób, aby stanowiły one warstwę pod składowiskiem obornika oraz barierę na drodze odpływu zanieczyszczonych z tego miejsca wód gruntowych. Zaaplikowanie dodatkowej puli mikrobioty (szczepionka na bazie mikroorganizmów pochodzenia autochtonicznego) do złoża dotkniętego skutkiem suszy
w szybkim tempie przywraca jego wydajność  i powoduje redukcję stężenia azotanów na poziomie przekraczającym 90%.

Przykładowe realizacje

Organiczna Płyta Obornikowa została wykonana już w wielu miejscach w Polsce. Poniżej zdjęcia z niektórych realizacji.

Rawicz (woj. wielkopolskie), grudzień 2018 r.

Okolice Łodzi, 2019 r.